Kolon polipleri

Kolon Polipleri, Önemi Nedir, Polipektomi Nasıl Yapılır?

Kolon polipleri kolon mukozası yüzeyinden kabarık olarak gelişen küçük et parçacıklarıdır. Kolon poliplerin büyük çoğunluğu zararsızdır. Ancak bazı polipler zaman içerisinde kansere dönüşebilmektedir. Kansere dönüşen bu polipler eğer geç tespit edilirse, ölümcül bir hal alabilir. Bu nedenle kolon polipleri erken aşamalarda henüz kanser değilken kolonoskopi ile tespit edilip alınabilir ve vücuttan uzaklaştırılabilirler. Poliplerin alınması işlemine polipektomi denmektedir. Kolon polipleri herkeste gelişebilir. Ancak elli yaş ve üzerinde olanlar, aşırı kilolu olanlar, sigara içenler, kendisinde veya ailesinde kolon polibi veya kanseri öyküsü olanlar veya ailesinde kolon kanser öyküsü olanlarda polip gelişme riski daha yüksektir. Kolon polipleri çoğunlukla bir belirti vermez veya yakınma yapmazlar. Bu nedenle düzenli olarak tarama testleri yapılması, belli aralarla kolonoskopi yapılması önerilir. Taramalarda polipler bulunduğunda genellikle erken dönemde yakalanacaklarından kolaylıkla çıkarılabilmektedir. Kolon kanseri için günümüzde kabul edilen en iyi önleme metodu poliplerin düzgün olarak belli aralarla taranmasından geçmektedir.

KOLON POLİP TİPLERİ

Adenomatöz polipler

Poliplerin üçte ikisi adenomatöz poliplerden oluşur. Bu poliplerin çok az bir kısmı kansere dönüşür. Ancak tersten bakıldığında durum biraz değişiktir. Yani kolon kanserlerinin büyük bir çoğunluğu ise adenomatöz poliplerden gelişmektedir.

Serrated polipler

Serrated polipler kolonun çıkışa yakın kesiminde (distal) ve küçük iseler bunlara ayni zamanda hiperplastik polip adı da verilir. Bunlar çok daha nadir olarak kanserleşirler. Daha büyük yassı, sapsız olan serrated polipleri ise kolunun daha çok baş kısımlarında (proksimal) bulunurlar ve kanserleşme riskleri daha fazladır.

İnflamatuar polipler

Ülseratif kolit ve Crohn Hastalığı gibi durumlarda görülürler. Kendileri zararsızdır ancak altta yatan hastalıklar olan ülseratif kolit ve Crohn Hastalığı tedaviye muhtaçtır.

KOLON POLİPLERİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Polipler hiç bir yakınma vermeyebilir ve tesadüfen bulabilirler. Bununla bilikte bazen aşağıdaki belirtileri akolik olan kişilerde görebiliriz. Rektal kanama ; rektal kanamalar bir polip veya kanser bulgusu olabileceği gibi hemoroit gibi veya anal fissür gibi basit çiziklerden dolayı da görülebilir. Dışkı renginde değişiklik ; dışkı üzerine kırmızı çizgilenmeler görülebilir fakat bu renk değişiklikleri bazen yiyeceklerden, ilaçlardan veya katkı maddelerinden de olabilir. Barsak alışkanlıklarına değişiklikler ; bir haftadan daha uzun süren bir kabız bir ishal durumları bazen büyük bir kolon polibinin bulgusu olabilir. Aynı zamanda kramp tarzında karın ağrıları, bazen bulantı ve kusma da eşlik edebilir. Demir eksikliği anemisi ; kolon poliplerinden zaman içerisinde gözle görülemeyecek kadar düşük miktarlarda da olsa sızıntı tarzındaki kanamalar zaman içerisinde demir eksikliği anemisi yapabilir. Bu şekilde durumda kansızlık geliştiğinde yorgunluk ve nefes darlığı hissedilecektir.

KOLON POLİPLERİNİN SEBEPLERİ

Bazı genetik mutasyonlar kolon yüzeyindeki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde bölünmeye ve çoğalmaya devam etmesine sebep olur. Bu davranış şekli poliplerin oluşmasının esas nedenidir.

KOLON POLİPLERİNİN GELİŞMESİNDEKİ RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Yaş

Hastaların büyük çoğunluğu elli yaş veya üzerindedir.

İnflamatuar barsak hastalıkları

Ülseratif kolit ve Crohn Hastalığı bunlara örnektir.

Aile öyküsü

Aile bireylerinden anne-babadan birisinde,kardeşlerinde veya çocukların da polip öyküsü olan kişilerin bağırsaklarında polip gelişme riski daha yüksektir.

Sigara ve alkol kullanımı

Obezite, egzersiz azlığı

Irk

Afrika kökenli amerikalılarda daha sık görülür.

Tip 2 diyabet

Tam kanıtlanmamıştır 

AİLEVİ POLİPOZİS SENDROMLARI

Lynch sendromu

Diğer adıyla Herediter non-polipozis koli sendromu. Bu hastalarda kolon polipleri daha seyrek sayıda olmasına rağmen daha hızlı bir şekilde kansere dönüşebilmektedir. Bu sendromda DNA kırıklarını düzeltmek ile görevli proteinlerin, yani Enzimlerin yapılmasında genetik olarak sorun vardır. Bu nedenle bozulmuş DNA parçacıkları tamir edilemeyeceğinden dolayı onkojenik gen değişiklikleri daha kolay olmaktadır. Bu hastalarda daha genç yaşlarda ırsi kolon kanserleri görülebilmektedir. Yine bu hastalarda kolon kanseri yanında meme, mide, ince bağırsak, idrar yolları tümörleri ve yumurtalık kanserleri eşlik edebilmektedir.

Familyal adenomatöz polipozis (FAP)

Nadir görülen bir durumdur. Yüzlerce hatta binlerce polip kalın barsakta tespit edilebilir. Bu hastalardaki polipler 20 li yaşların altında tespit edilir. Cerrahi olarak kalın bağırsakların alınarak tedavisi yapılmadığı takdirde hastaların neredeyse yüzde yüzünde kırklı yaşlara varmadan kolon kanseri gelişmektedir. FAP sendromunun tanısında genetik testler mevcuttur.

Gardner sendromu

FAP sendromunun bir varyantıdır. Kolon boyunca ve ince barsaklarda polipler oluşur. Bunun dışında vücudun değişik yerlerinde kanser olmayan tümörlerde görülür. Özellikle ciltte,kemikte ve karın kanser olmayan kitleler tespit edilebilir.

MYH ilişki polipozis sendromu (MAP)

Bu sendromda FAP a benzer. MYH genindeki mutasyonlardan dolayı oluşur. Bu hastalarda da multiple adenomatöz polipler görülmekte, yine genç yaşta kolon kanseri olabilmektedir. Bu grup hastalar için de genetik test mevcuttur.

Peutz-Jeghers sendromu

Bu sendromda dudaklarında dişetlerinde ayaklarda olmak üzere vücudun bir çok yerinde çiller oluşmasıyla başlar. İnce ve kalın bağırsak boyunca hamartomu denilen kanser olmayan polipler gelişirler. Ancak bunların bir kısmı daha sonra kanserleşebildiğinden, bu kişilerde kolon kanseri riskinin arttığı söylenebilir.

Serrated polipozis sendrom

Bu hastalarda da yine çok sayıda serrated adenomatöz polipler kalın barsağın proksimal (baş kısımlarında ) bulunabilir ve bunlarda prekanseröz lezyonlardır. Yani kansere dönüşebilir.

 

Kolon rahatsızlıkları hakkında daha fazla bilgi edinmek için ve başkalarının sorduğu soruları görmek için diğer sitemizi ziyaret edebilirsiniz. saglikdanis.com

Abone olunuz
Bildir
guest
0 YORUM ve SORULAR
Inline Feedbacks
View all comments
Scroll to Top