Reflü Hastalığı

Reflü Nedir?

Mide içeriğinin gerisin geriye yukarıya doğru yemek borusuna kaçmasına reflü denir. Reflüye bağlı yemek borusunda ve daha yukarıda farinks bölgesinde rahatsızlıklar oluştuğunda ise buna reflü hastalığı denir. Mide içeriği asidik yapıda olsa da alkali yapı da olsa da reflü yani geriye kaçış olduğunda yemek borusu ve farinks bölgesine kimyasal irritasyon yaparak yapısal ve duyusal olarak rahatsızlık verecektir.

Normalde yemek borusunun alt ucunda kaslar mevcuttur. Bu kaslar yutulan gıdanın mideye girişi esnasında gevşerler. Yutma işlemi bittikten sonra ise kapanırlar ve sıkılaşırlar. Bu dairesel kaslara Alt Özofagus sfinkteri (AÖS) denir. AÖS gün içerisinde herkes de zaman zaman gevşer. Ancak bunlar kalıcı ve hissedilir bir sorun oluşturmayabilir. AÖS de sık görülen tekrarlayıcı veya sürekli gevşeklik hallerinde ve yemek borusunun peristaltizm hareketi (yılanvari ileri doğru dalga şeklinde hareketler) ile Yemek borusunun kendisini tükürükle beraber yıkayarak temizleyememesi durumunda geri kaçan maddeler yemek borusu yüzeyini tahriş etmeye başlar. Bu duruma reflü özofajiti diyoruz. Reflü materyali daha yukarılara kaçtığı zaman ise larenjit ve farenjit de yapabilir.

reflü nedir

Reflü hastalığına yol açan risk faktörleri ve sebepleri Nelerdir?

Hiatal herni

Yemek borusunun diyafram içinden geçtiği açıklığa hiatus denir. Bu açıklık bazen olması gerektiğinden daha geniş olabilir bu durumda midenin üst kısımları bu delikten yukarı doğru bir miktar kayabilir buna hiatal herni veya mide fıtığı diyoruz. Mide üst kısmı şekilde yukarı kaydığında yemek borusu ile midenin birleştiği bölgede hiatus geçiş yerinde normalde olması gereken fiziksel sıkışıklık kaybolur ve de ve bu da reflünün kolaylaşmasına yol açar.

Obezite şişmanlık

Şişmanlık durumunda Karın içi basınç arttığı için reflü kolaylaşmaktadır.

Gebelik

Gebelikte karın içi basıncı artması veya hiatus hernisinde zorlanma reflüye meyli artırır. Ayrıca gastrointestinal sistemde inhibitör etkisi olan progesteron hormonunun bol miktarda salgılanması reflüye zemin hazırlar. Progesteron yemek borusu kaslarının zayıf kasılmasına neden olur. Yemek borusunun kaslarının düzgün çalışmaması yemek borusunun iç yüzeyinin temizlenmesini yıkanmasını azaltır. Aynı şekilde gebelik dışında başka nedenlerle progesteronun ilaç olarak kullanılması da reflüye yatkınlığı artırır.

Uygunsuz davranış stilleri ve bazı gıdalar

Özellikle akşam yemeklerinde yenilen çiğ domates, çiğ soğan, nane, çikolata, soda, kola ve gazoz gibi asidik içecekler, aşırı yağlı, aşırı baharatlı yiyecekler reflü şikayetini artırır. Yatmadan önce 3-4 saat önce yemek yemiş olmak uzanıldığında reflüye yol açar. Sigara alkol ve kahve tüketimi de reflü hastalığını artırabilir.

Bazı ilaçlar

Aspirin, ibuprofen, bazı kas gevşeticileri, bazı hipertansiyon ilaçları (kalsiyum kanal blokerleri), bazı astım ilaçları (bronkodilatörler), sedatifler ve trisiklik antidepresanlar, Parkinson hastalığında kullanılan dopamin agonistleri bu ilaçlar arasında sayılabilir.

Bağ dokusu hastalıkları

Romatoid artrit, lupus ve skleroderma hastalıkları da reflüye yatkınlık oluşturur. Bunlardan skleroderma, özellikle yemek borusunun kas tabakasının tutan bir bağ dokusu hastalığıdır. Bu hastalarda yutma zorluğu yanında kolay geri kaçma da olmaktadır.

Gecikmiş mide boşalması

Değişik nedenlerle mide boşalmasında gecikme olduğu takdirde Mide içi basıncı artacağından reflü kolaylaşır. Mide boşalmasında gecikme sebepleri arasında hipotiroidi ve diyabet gibi nedenler sayılabilir.

Reflü hastalığınında şikayetler ve bulgular Nelerdir?

Sık görülen reflü hastalığı bulguları şunlardır.

  • Göğüs kemiği altında sıkışıklık hissi veya baskı hissi
  • Ağza acı su gelme
  • Göğüste yanma hissi
  • Yemeklerden sonra bulantı

Nadir görülen yakınma ve bulgular şunlardır.
• Gıdaların ağza geri gelmesi

  • Aşırı tükürük salgısı gelişmesi
  • Kuru öksürük
  • Nefes alırken ıslık sesi
  • Yutma zorluğu
  • Hıçkırık
  • Seste kalınlaşma veya çatallanma
  • Boğaz ağrısı
  • dişlerin iç yüzeylerinde çürümeler
  • ağız kokusu
  • orta kulak iltihabı

Bu yakınmalar öne doğru eğildiğimizde veya sırtüstü yattığınızda artabilirler özellikle yemeklerden sonra ve geceleri daha fazla hissedilebilirler.

  • Komplikasyona bağlı yakınma ve bulgular

Reflü hastalığında zaman içinde gelişebilen komplikasyonlar vardır. Bunlara bağlı ek bulgular da oluşabilir. Örneğin peptik darlıklar yemek borusunun özellikle alt ucunda olmakla birlikte herhangi bir seviyede olabilir. Darlık durumunda ise yutma zorluğu görülecektir.
Barrett özofagusu reflü hastalığının bir komplikasyonudur. Barrett özofagusuna sekonder nadir de olsa yıllar içerisinde adenokanser gelişebilir bu kişilerde ise yutma zorluğu, zayıflama, iştahsızlık gibi bulgular görülebilir.

Reflü hastalığının komplikasyonları Nelerdir?

  • Var olan hastanın kötüleşmesi
  • Özefagus  alt ucu mukozasının  gastrik metaplazi uğraması ve Barrett özofagusu gelişmesi.  Barrett özofagusu özefagus  adenokanserleri için öncül bir lezyondur tedavisi ve takibi gerekir.
  • Geri kaçan asit sıvısının irritasyonu nedeniyle bronşlarda spazm gelişmesi (  bronkospazm  )
  • Kronik geçmeyen öksürük ve seste kalınlaşma
  • Kolay diş çekmeleri
  • Yemek borusunda ülserler
  • Yemek borusunda darlık gelişmesi

Reflü tanısı nasıl konur?

Yakınmalar tipik ise ve alarm edici yakınmalar yok ise öncelikli olarak herhangi bir test yapmadan tedavi verilebilir. Ancak yakınmalar uzun süredir varsa ve şiddetli ve komplikasyonları düşündürüyor ise tanısal testlere geçilmelidir.

Gastroskopi

İlk yapılacak testtir. Alt Özofagus sfinkteri ve yemek borusunun alt ucu gözle görülür bu bölgelerde özofajit dediğimiz yemek borusu alt ucunun mukozasının kızarıklığı, yer yer ülserasyonlar ile giden durum mevcut mudur görülür. Ayrıca Reflü hastalığına bağlı peptik darlıklar, Barrett özofagusu gibi komplikasyonlar da endoskopide görülecektir.

pH metre ve empedans

Bu test 24 saat boyunca veya 48 saat boyunca yemek borusuna olan kaçışların Asit ya da alkali olduğunu veya gıda olduğunu anlamamızı sağlar. Şikayetlerin olduğu anda asidik ya da alkali bir pH ölçümü olmaması yakınmaların reflü dışında diğer sebeplerden olacağını gösterebilir. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için bu yazıma tıklayınız. 

Özofagus manometrisi

Özofagus manometrisi ile yemek borusunun kas fonksiyonlarının yeterince Güçlü olup olmadığını uygun zamanda açılıp uygun zamanda kapandığını basınç ölçümleri ile görürüz. Skleroderma gibi hastalıklarda özofagusun peristaltizmin belirgin bir şekilde düştüğünü bu şekilde yeterli özofagusu temizlenmesinin olamayacağını anlarız. Alt Özofagus sfinkter basıncının sürekli olarak düşük olması da manometre ile tespit edilebilir. Oysa ki AÖS basıncı istirahat halinde belirgin bir seviyenin üzerinde olması gerekir.
Özofagus manometrisinin reflü hastalığının tedavisi için cerrahi düşünüldüğü esnada da ayrıca bir yeri vardır. Cerrahi olarak alt Özofagus sfinkterini sıkılamak ve kapamak istediğinizde özofagus kaslarının yeterli güçte çalıştığını önceden manometri ile göstermeniz beklenir. Yeterince kasılamayan ve düzgün peristaltizm yapamayan özofagusu olan bir kişide fundoplikasyon ameliyatları (reflü ameliyatı) bazen yutma zorluğuna yol açabilir.

Reflü Nasıl Tedavi Edilir?

Hayat stili değişiklikleri

  • Fazla kiloların verilmesi, birçok hastada şikayetleri geriletebilir.
  • Yatağın başkasının en dibine tuğla ya da takoz gibi yükseltici bir nesne konarak yükseltilmesi. Özellikle gece yatarken yakınması olan kişilerde bu yöntem fiziksel olarak etkilidir. Bu yöntemi baş altına bolca yastık koymak şeklinde anlamak yanlıştır. Yastık yükseltmek yeterli bir çözüm sağlamaz, fazladan boyun ve bel ağrısına yol açabilir.
  • Yatmadan 2-3 saat önce yemekle ilişki kesilmeli
  • Karın bölgesini aşırı sıkan kıyafetlerin giyilmemesi
  • İçilen her türlü ilacın bol su ile içilip birkaç saat uzanılmaması
  • Alkol ve sigaradan uzak durulması
  • Akşam yemeklerinde Çiğ soğan, çiğ domates, nane, çikolata, soda, kola gazoz gibi içeceklerin, aşırı yağlı ve Aşırı baharatlı gıdaların tüketilmemesi.
  • İbuprofen gibi NSAİD ilaçların yerine Mümkünse parasetamol grubu ilaçların alınması

Medikal tedaviler

Antasitler

Antasitler hızlı etki gösterirler ve substernal yanma hissini çabuk keserler. Yemeklerden sonra ve yatarken alınabilirler ancak etkileri kısa sürelidir.

Proton pompa inhibitörleri

Proton pompa inhibitörleri midedeki asit üreten pompalarını kalıcı olarak bloke ederler. Bu nedenle uzun ve güçlü etki gösterirler. Etkileri 24 saat sürebilir. 24 saatten sonra mide mukozası yeni asit pompaları yaptığında yeniden ilaç almak gerekir. 10 gün süreyle sabah akşam Proton pompa inhibitörü kullanımı ile bu süre içerisinde reflü şikayetlerinin sona ermesi beklenir. Bazen bu tedavi reflü hastalığı için sana yerine geçebilir. Aksi durumda Endoskopi ve pH metre gibi ileri testlere ihtiyaç duyulur.

H2 reseptör blokerleri

H2 reseptör blokerleri Proton pompa inhibitörleri kadar siteyi azaltmakta güçlü değildir. pH metre ile alkali reflüsünün daha ön planda olduğu gösterilirse Proton pompa inhibitörleri yerine tercih edilirler. H2 reseptör blokerleri gece yatarken kullanılır ve gece yarısı olağan asit artışını kontrol etmeye yarar.

Prokinetikler

H2 M…. ve d…. gibi ilaçlar yemek borusunu daha ileri yönlü peristaltizm hareketini  artırarak özofagus temizlenmesini artırır. bu şekilde reflünün etkilerini azaltırlar. (ilaç isimlerini politika sebebiyle sitede yayınlayamıyoruz.)

Sukralfat

Özofagus ve mide yüzeyindeki küçük ülserlere yapışarak üzerinde bir tabaka oluşturur ve tahriş edici dış etkenlerden bölgeyi korur ve iyileşmesine olanak sağlar. Özellikle alkali reflü hasarlarında tercih edilebilir.

Aljinik asit

Genel özelliği mide içeriğinin üzerinde bir tabaka oluşturarak mide içeriğinin Asit ya da alkali etkisini daha yukarılara temasını kesmektir. Reflüde sık kullanılan bir şurupdur.

Girişimsel endoskopik tedaviler

3 santimetreyi aşmayan veya daha aşağı hiatal herni vakaları dahil reflü hastalarında endoskopik fuplikasyon işlemleri giderek revaç bulmaktadır. Cerrahi fundoplikasyona Önümüzdeki birkaç yılda alternatif olabilir.

Cerrahi veya endoskopik reflü ameliyatları kimlerde gerekir?

  • Yakınması olan reflü hastalarında Proton pompa inhibitörleri yeterli kontrol sağlamıyorsa.
  • İlaçla kontrol altında olsalar dahi uzun süre ilaç kullanma istemeyen ve bir kerede tedavi olmak isteyenler
  • Barrett özofagusu olanlar
  • Ekstra özofajial bulguları olanlar
  • Genç hastalar
  • İlaçla uyum sorunu yaşayanlar, ilacını aksatanlar
  • Osteoporoz olan menopoz sonrası bayanlar
  • Kalpte iletim defekti olup ritim sorunu yaşayabilenler
  • İlaç tedavi maliyeti yüksek tutanlar, sosyal güvencesi olmayan ilacını sürekli parayla satın almak zorunda kalacak olanlar

GERDX, Transoral Incisionless Fundoplication (TIF) işlemi

Yaklaşık son 10 yıldır giderek artan tarzda endoskopik metotlarla reflüye neden olan alt Özofagus alt ucu gevşeklikleri tedavi edilebilmektedir. Endoskopi cihazına eşlik eden ek aparatları ile içeriden alt uca tel zımba atar gibi yerleştirilen küçük teller ile Alt uç sıkılaştırılır.

ARMS (anti reflü mukozektomi) ve ARMA (anti reflü mukozal ablasyon)

Kardiya bölgesinde 270 derece yakın mukozektomi yapılarak veya argon veya koter ile yakılarak bölge önce zedelenir. Ardından birkaç ay içinde iyileşirken bu bölge büzüşeceğinden dolayı AÖS sıkılaşmaktadır.  ARMA işlemi argon plazma koagülatörü ile yapılan yaklaşık 15 dakika kadar süren uyutularak yapılan yatışa gerek olmayan güvenli bir işlemdir. ünitemizde ARMA işlemi yapılabilmektedir. ARMA işlemi için daha fazla bilgi için tıklayınız.

Cerrahi tedaviler

Fundoplikasyon denilen birkaç çeşit ameliyat laparoskopik metotlarla yapılabilir. Midenin fundus denilen üst kubbe kısmı yemek borusunun arkasından geçirilerek yemek borusu alt ucunun etrafına 270 derece veya 360 derece sarıldıktan sonra dikilir. Böylece yemek borusu alt ucu sıkılaştırılmış olur.

Özefagus (Yemek borusu) ile Alakalı Diğer Makaleler

Özefagus Kanseri

ÖZEFAGUS KANSERİ

Özefagus Kanseri özefagus kanseri Nedir? Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus

Daha Fazlası »
Barret Özofagusu

BARRET ÖZOFAGUSU

Barret Özefagusu Barret Özefagusu Nedir? Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus

Daha Fazlası »
reflü nedir

REFLÜ NEDİR

Reflü Hastalığı Reflü Nedir? Mide içeriğinin gerisin geriye yukarıya doğru yemek borusuna kaçmasına reflü denir. Reflüye bağlı yemek borusunda ve daha yukarıda farinks bölgesinde rahatsızlıklar oluştuğunda ise buna reflü hastalığı denir. Mide içeriği asidik yapıda olsa da alkali yapı da olsa da reflü yani

Daha Fazlası »
Abone olunuz
Bildir
guest

0 YORUM ve SORULAR
Inline Feedbacks
View all comments
Scroll to Top