Siroz Nedir? Siroz İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Karaciğerin geri dönüşümsüz hasarı siroz olarak bilinir. Sirozun birçok nedeni ve belirtileri vardır. Tedavi yöntemi, bu nedenlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

siroz nedir

Siroz Nedir?

Siroz karaciğerin ciddi şekilde hasar görmesidir. Bu ciddi duruma hepatit veya kronik alkolizm gibi bir dizi karaciğer hastalığı ve durumu neden olabilir.

Karaciğeriniz her yaralandığında (aşırı içki içmekten veya enfeksiyon gibi diğer nedenlerden dolayı) kendini onarmaya çalışır. Bu süreçte yara dokusu oluşur. Siroz kötüleştikçe daha fazla yara dokusu oluşur ve bu da karaciğerin işini yapmasını zorlaştırır. İlerlemiş siroz hayatı tehdit edici olabilir.

Sirozun neden olduğu karaciğer hasarı çoğu zaman geri döndürülemez. Ancak siroz erken teşhis edilir ve altta yatan neden tedavi edilirse daha fazla hasar sınırlanabilir. Nadir durumlarda durum tersine dönebilir.

İçindekiler
    Add a header to begin generating the table of contents

    Sirozu Ne Başlatır?

    siroz belirtileri

    Siroza birçok faktör neden olur. En yaygın nedenler aşağıdaki gibidir:

    • Uzun süreli alkol kullanımı.
    • Devam eden viral hepatit (hepatit B, C ve D).
    • Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı, yağın karaciğerde biriktiği bir durumdur.
    • Hemokromatoz, vücutta demir birikmesine neden olan bir durumdur.
    • Safra sisteminin tıkanması nedeniyle karaciğerde meydana gelen uzun süreli hasar.
    • Vücudun bağışıklık sisteminin neden olduğu bir karaciğer hastalığı olan otoimmün hepatit.
    • Primer biliyer kolanjitin neden olduğu safra kanallarının tahribatı.
    • Primer sklerozan kolanjitin neden olduğu safra kanallarının sertleşmesi ve skarlaşması.
    • Wilson hastalığı, bakırın karaciğerde biriktiği bir durumdur.
    • Kistik fibrozis.
    Bu nedenler ortadan kaldırılmadığı durumda siroz gelişecektir. Siroz gerçeklemesi artık geri dönülemez bir yola girildiği anlamına gelir. Bu nedenle çok geç kalınmadan siroza neden olan durumların ortadan kaldırılması veya kontrol altına alınması gerekmektedir.

    Sirozun Tehlikeli Belirtileri

    Karaciğer hücrelerinin işlevlerini kaybetmesi sonucu oluşan sirozun belirtileri erken veya geç olarak sınıflandırılabilir.

    Erken Belirtiler

    • Aşırı yorgunluk
    • Halsizlik, uyuşukluk
    • Gözlerde ve idrarda sararma (hafif sarılık)
    • Ayaklarda şişme
    • Kaşıntı
    • Anemi (Düşük hemoglobin düzeyi/Kansızlık)

    Geç Belirtiler

    • Kan kusma
    • Karın boşluğunda çok fazla sıvı bulunması,
    • Morarma ve kanama eğilimi,
    • Koyu renkli idrar,
    • Bilinç bulanıklığı,
    • Koma
    • İleri sarılık
    • Böbrek hasarı
    • Karaciğer kanseri

    gibi hayatı tehdit eden pek çok komplikasyon ortaya çıkabilir. 

    Siroz Hastalarının Dikkat Etmesi Gerekenler

    Sirozun karaciğerde geri dönüşü olmayan hasarı içeren tanımına rağmen, erken evre sirozu olan bir kişi, karaciğer konusunda uzmanların uygun tedavisi ile uzun yıllar boyunca dolu dolu, aktif bir yaşam sürdürebilir. İlerlemiş sirozda karaciğer nakli ihtiyacını gerektirir ve bu da en iyi şekilde uzman görüşü ile gerçekleştirilir.

    Hastalığın değerlendirilmesi ve en etkili tedavinin belirlenmesi için karaciğer uzmanı ile kapsamlı bir analiz yapılması gerekmektedir.

    Sirozun erken evrelerinde 1-3 ayda bir, ileri evrelerinde ise 1-4 haftada bir karaciğerin fonksiyonu ve büyüklüğü sürekli olarak izlenmelidir. Doktor ziyaretlerinin sıklığı hastalığın belirtilerine ve ciddiyetine göre belirlenir.

    Kronik karaciğer hastalığında sağlıklı beslenme çok önemlidir. Yaygın inanışın aksine, şiddetli sarılığın varlığı dışında, hastaların sindirim sistemi, karaciğer hastalığının son evrelerine kadar normal şekilde çalışmaya devam edebilir.

    Sonuç olarak her türlü karaciğer hastalığının seyrinde her türlü yağlı gıda ve proteinden uzak durulması gerekliliği doğru değildir. Halk arasındaki bu yanlış bilgi, karaciğer hastalığı olan birçok hastanın besinlerini kaybetmesine, kilo vermesine ve sağlık durumunun normalden daha kötü olmasına neden olabilir.

    Hepatit B ve C kaynaklı siroz için doktorunuzun uygun göreceği diğer tedavi seçenekleri de mevcuttur.

    Uzak Durulması Gerekenler

    Sirozun karaciğerde geri dönüşü olmayan hasarı içeren tanımına rağmen, erken evre sirozu olan bir kişi (1. ve 2. evrede), karaciğer konusunda uzmanların uygun tedavisi ile uzun yıllar boyunca dolu dolu, aktif bir yaşam sürdürebilir. Bunun tersine, ağır (3. evre) sirozda ne pahasına olursa olsun alkolden kaçınılmalı, ayrıca hepatit C başta olmak üzere diğer tüm siroz türlerinde alkol sınırlandırılmalıdır.

    Özellikle viral hepatitlerde aşırı fiziksel aktivite önerilmez. Ancak bu, yatak istirahatinin sürekli ve zorunlu olması gerektiği anlamına gelmez.

    Yeterli miktarda hareket ve aktiviteyi sürdürmeniz önerilir.
    Sirozun ileri evrelerinde kan pıhtısı yetersizliği ve kanama eğilimi nedeniyle temas sporlarından kaçınılmalıdır.

    Karaciğer eksik olduğundan rastgele ilaçlar karaciğeri ve tüm vücudu olumsuz yönde etkileyebilir. Sonuç olarak, tıbbi tavsiye alınmadan herhangi bir ilacın, vitaminin veya takviyenin uygulanmasından kaçınılmalıdır.

    Siroz Bulaşabilir mi?

    Sirozun bulaşıcılığı etkene bağlıdır. Sirozun oluşma sebebi hepatit B – hepatit C ise bulaşıcı denilebilir. Burada bilinmesi gereken siroz’un. hangi sebepten oluştuğudur.

    Bunun dışında hepatit D, karaciğer yağlanması, pirimabililar kolonizasyon, kolonizasyonun primasilizasyonu ve diğer nedenlerin bulaşması söz konusu değildir.

    Kısaca siroz viral bileşenler olmadan bulaşıcı olmayan bir hastalık olarak tanımlanabilir.

    Türkiye'de Sirozun Nedenleri

    Ülkemizde karaciğer sirozunun başlıca nedeni viral hepatitler, özellikle hepatit B, C ve D’dir. Viral hepatitlerden sonra alkol kullanımı ikinci sırada yer alırken, karaciğer yağlanması üçüncü sırada yer almaktadır.

    Karaciğer nakli hastalarının bir kısmı artık yağlı karaciğer hastalığından muzdarip bireyleri içermektedir.

    Vücutta aşırı bakır bulunmasıyla karakterize edilen Wilson hastalığı ve karaciğer sirozuna yol açan aşırı demirden kaynaklanan bir durum olan hemokromatoz gibi metabolik nedenler, bu son koşullara katkıda bulunan faktörler arasındadır.

    Karaciğer sirozu daha az görülen bir durumdur ve tipik olarak primer sklerozan kolanjit ve primer biliyer siroz olarak bilinen ve karaciğerin safra kanallarının hasar görmesi ile karakterize edilen hastalıkların ileri evrelerinde ortaya çıkar.

    İlaç kullanımı karaciğer sirozuna katkıda bulunan daha az yaygın faktörler arasındadır. Özellikle romatizmal durumlar için reçete edilen belirli bir ilacın, metotreksatın kullanımı, uzun bir süre boyunca aşırı miktarda alındığında potansiyel olarak bu duruma yol açabilir.

    Siroz Kanser Yapar mı?

    Siroz kesinlikle bir kanser değildir. Ancak sirozun ilerlemesiyle birlikte kansere yakalanma olasılığı da artıyor. Her sirozlu hastada görülmese de bazı sirozlu hastalarda karaciğer kanseri de bulunabilmektedir.

    Bu nedenle sirozlu hastaların standart izleme sırasında karaciğerdeki kanser belirtileri açısından düzenli olarak değerlendirilmesi gerekir.

    Siroz Ölümle Sonuçlanabilir Mi?

    Karaciğerin normal fonksiyonlarını yerine getirememesi, vücutta çeşitli komplikasyonlara yol açabilir ve bu da hayati organların işlevlerini bozabilir.

    Dolayısıla tedavi edilmezse siroz ölüme sebebiyet verebilmektedir.

    prof. dr. yusuf akcan
    Prof. Dr. Yusuf AKCAN
    Gastroenteroloji Doktoru
    Çalışma saatleri
    Haftaiçi 09:00 - 17:00
    Cumartesi 09:00 - 14:00
    Pazar Kapalı
    Randevu & İletişim

    Diğer Yazılar

    Uyutarak Endoskopi

    Endoskopi işlemleri yapılırken öğürtü hissini ortadan kaldırmak için bazı önlemleri almak gerekir. Uyutarak endoskopi yapmak ve işlemden önce boğazın uyuşturulması bu önlemlerin başında gelir.

    Sayfaya Git »
    Abone olunuz
    Bildir
    guest

    0 YORUM ve SORULAR
    Inline Feedbacks
    View all comments
    Scroll to Top